- Göç Araştırmaları Vakfı -
- 8 Aralık 2025
Suriye’de 61 yıllık Baas yönetiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından başlayan yeni dönemde, iç savaş nedeniyle göç etmek zorunda kalan Suriyelilerin Türkiye’den ülkelerine dönüşlerde ciddi bir artış yaşanıyor.
Suriye’de 2011’de başlayan ve 13 yıldan fazla süren iç savaş nedeniyle milyonlarca Suriyeli ülkelerini terk etmek zorunda kaldı.
Rejim saldırıları ve katliamalar nedeniyle topraklarını terk etmek zorunda kalan Suriyelilerin sığındığı en önemli yerlerden biri de Türkiye oldu.
Kasım ayı sonunda başlayan ve 8 Aralık’ta Baas yönetiminin devrilmesiyle tamamlanan “Düşmanı Caydırma Operasyonu’nun üzerinden bir yıl geçti.
Esed rejiminin devrilmesinin ardından geçen sürede güvenlik ortamının iyileşmesi sonucu binlerce Suriyeli gönüllü olarak ülkelerine döndü.
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, ağustos ayında, 8 Aralık 2024’ten beri, 450 binden fazla Suriyelinin gönüllü, güvenli ve onurlu biçimde Türkiye’den Suriye’ye geri döndüğünü duyurmuştu.
Geri dönüşlerin her geçen gün arttığı Suriye’de AA muhabirleri, Türkiye’den ülkelerine dönen ailelere ulaştı.
“Türkiye’de bize çok iyi davrandılar”
Halep’in Bab ilçesine dönen esnaf Abdullah Dibo, savaş nedeniyle Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmış ve yaklaşık 13 yıl Gaziantep’te yaşamış.
Türkiye’nin kendilerine sağladığı destek sayesinde güven içinde yaşamlarını sürdürdüklerini belirten Dibo, rejimin devrilmesinin ardından Bab’a dönmeye karar verdiklerini ifade etti.
Dibo, “Türkiye’de bize çok iyi davrandılar. Türk kardeşlerimizden öğrendiğimiz çalışma düzenini burada uyguluyoruz. Burada artık güvenlik ve istikrar daha güçlü. Dükkanımızı yeniden açtık, her gün çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.
“Türkiye bana güvenlik ve istikrar sağladı”
Türkiye’den Suriye’ye geri dönen inşaat mühendisi Ahmed Talib de ailesiyle birlikte ülkesine dönmenin kendileri için güven verici olduğunu belirtti.
Türkiye’de Gaziantep’te mühendislik okuduğunu ve yüksek lisans yaptığını aktaran Talib, “Türkiye bana güvenlik ve istikrar sağladı, ailemi korudu. Şimdi ülkeme dönüp yeniden inşada aktif rol almak istiyorum.” dedi.
“Türkiye’de geçen on yıl bana çok şey kattı”
Türkiye’den ülkesine dönen bir başka isimse Fazlullah Şuvami. Şuvami, Şam’da yüksek lisans eğitimi aldıktan sonra savaş, bombardıman ve zorunlu askerlik gibi nedenlerle göç etmek zorunda kaldığını hatırlattı. Şuvami, “2015’in sonlarında Türkiye’ye gittim. İlk yıllar zordu, dil ve iş bulma konusunda sıkıntılar yaşadım. Ancak kendimi geliştirmek için dil kurslarına ve mesleki eğitimlere katıldım. Türkiye’de geçen on yıl bana çok şey kattı.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de edindiği deneyimlerin kişisel gelişimini artırdığını vurgulayan Şuvami, “Göç, insana kendi başına ayakta durmayı öğretiyor. Kendime güvenim arttı, kişiliğim güçlendi ve yeni arkadaşlıklar edindim. Yeni bir dil ve kültürü öğrenmek, davranışlarımızı ve bakış açımızı değiştirdi” diye konuştu.
Şu anda Halep’te çalıştığını aktaran Şuvami, Türkiye’de kazandığı bilgi ve deneyimleri kendi ülkesine aktarmayı amaçladığını söyledi.
Ülkenin özgürleşmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Şuvami, “Her şey mümkün; eğitimime devam edebilirim veya kendi işimi kurabilirim.” şeklinde konuştu.
Suriyeli 28 yaşındaki Abdulaziz eş-Şami de İstanbul’da başlattıkları lokanta projelerini başarıyla sürdürdüklerini söyledi.
Şami, “Türk ve Halep mutfağını birleştirerek hem Türk hem Halep tarzı kebap ve yemekleri sunuyoruz. İstanbul’dan getirdiğimiz lezzetleri burada harmanladık ve müşterilerimize farklı bir deneyim yaşatıyoruz.” dedi.
Türk halkının misafirperverliğine dikkati çeken Şami, “Ekip arkadaşlarımız Türkçe biliyor ve Türk kültürünü yakından tanıyor. Biz de kendi güçlü olduğumuz alanları onlarla paylaştık. Ortaya hem kültürel hem işbirliği açısından güzel bir uyum çıktı” ifadelerini kullandı.
Şami, Suriyelilere Türkiye’ye dönme çağrısında bulunarak, “Türkiye ve Suriye sınır komşusu; neredeyse tek bir ülke gibi. Buradaki iyi uygulamaları kendi ülkemize taşıyabiliriz.” diye konuştu.
AA