Almanya’da yaşayan Türkiye kökenliler de AfD’nin yükselişinden tedirgin. Almanya Türk Toplumu’na göre özellikle Saksonya-Anhalt eyaletinde yaşayan Türk esnaf arasında Almanya’yı terk etmek isteyenler de var.

Almanya’da aşırı sağcı olarak sınıflandırılan Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyaletinde hafta sonu yapılan seçimde oyların neredeyse yarısını almayı başarması, ülke genelinde siyasi ve toplumsal gidişata ilişkin tedirginlik yarattı.

Seçimlerin hemen ardından yapılan bir ankete göre Almanların yaklaşık üçte ikisi seçim sonucundan endişeli.

Göç ve göçmen karşıtı olan, göçmenleri sınır dışı etmek isteyen ve sık sık parti içinde kullanılan ırkçı ifadelerle gündeme gelen AfD’nin yükselişi, Almanya’da yaşayan Türkleri de tedirgin ediyor.

Saksonya-Anhalt’taki Türk esnaf tedirgin

Almanya Türk Toplumu (TGD) Eş Başkanı Gökay Sofuoğlu, DW Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede seçim öncesi bölgede yaşayan Türkiye kökenlilerle bir araya geldiğini ve bu ziyaretlerinden edindiği izlenimleri aktardı. Pazar günü AfD’nin zaferini ilan etmesinin ardından ise esnafın kaygılarının arttığını dile getiren Sofuoğlu, şunları söyledi:

“Bazılarının AfD’nin başarısından sonra dükkanlarını kapatıp önce Saksonya-Anhalt’ı daha sonra da Almanya’yı terk etme gibi bazı düşünceleri vardı. Bunlar ilk etapta tabii duygusal düşünceler. Sonuçta insanların ekmek kapılarını bir an önce hemen kapatıp gitmeleri tabii biraz zor. Şu anda bazılarıyla tekrardan görüşme imkanımız oldu. Bekliyorlar. Yani hükümet kurulmasını bekliyorlar.”

Saksonya-Anhalt’teki Türklerin AfD’nin yükselişini “Almanya’nın geneli için bir sorun olarak görmeye başladıklarını” aktaran Sofuoğlu, “Bu bir taraftan pozitif bir gelişme. Çünkü olaya sadece Türkler ve göçmenler açısından değil de Almanya demokrasisi açısından da bakmak gerekiyor. Çünkü Almanya’nın geleceğe yönelik istikrarı söz konusu” dedi.

AfD’nin “göçmenler üzerinden siyaset yapsa da esas hedefinin Almanya anayasası ve demokrasisi” olduğunu savunan Sofuoğlu, “Almanya’da özellikle biz Türkler veya Türkiye kökenli insanların en büyük sorunlarından birisi, olayı sadece kendi açımızdan görüyor olmamız. AfD’nin gelişmesi bizi her ne kadar etkileyecek olsa da genelde antidemokratik bir gelişme ve ona karşı da bütün demokrasi güçleriyle birlikte hareket etmek gerekiyor” diye konuştu.

Almanya’daki Türkler arasında korku olduğunu ifade eden Sofuoğlu, korkunun boyutunu da şöyle anlattı:

“Nasyonal Sosyalist Yeraltı (NSU) örgütünün düzenlediği gibi saldırıların önümüzdeki günlerde artacağına ve bunun geri planının araştırılmayacağına dair bir korku var”

Sofuoğlu ayrıca Pazartesi günkü basın açıklamasının ardından tehdit mektupları aldıklarını söyledi. Açıklamada, AfD’nin başarısının, aşırı sağcılar tarafından “düşman” olarak görülen göçmenler, Müslümanlar, Yahudiler ve LGBTİ+ bireyler için için kaygı verici olduğu ifade edilmiş ve “Artık sabah sokağa çıktıklarında güvende olup olmadıklarını, çocuklarının korkmadan okula gidip gidemeyeceğini, bu eyalette yaşayıp yaşamayacaklarını düşünen insanlar söz konusu” ifadelerine yer verilmişti.

“AfD artık Almanya’nın bir gerçeği”

Hukukçu ve sivil toplum çalışanı Alaz Sümer de 9 yıl önce öğrenimini sürdürmek için Almanya’ya gelen bir akademisyen. Doktora öğrencisi olan Sümer, doktora tezi kapsamında sağ radikal partileri inceliyor ve aynı zamanda, göçmenlere yurt dışında alınan diplomaların denkliği konusunda danışmanlık sunuyor.

AfD’nin seçim sonucunun kendisini kaygılandırdığını kaydeden Sümer, “Kaygılı olmanın bir ifade ettiğini düşünmüyorum. Bunun sebepleri üzerinde kafa yorulması gerektiğini düşünüyorum. Mevcut siyasi partilerin de AfD’yi bu kadar güçlendiren bu sorunların üzerinde yeteri kadar durmadıklarını düşünüyorum” değerlendirmesini yaptı. Rusya-Ukrayna savaşı, ekonomik kriz ve sosyal devletin son yıllarda aldığı hasara atıfta bulunan Sümer, “‘AfD kötü, AfD tehlikeli’ demek, kolay yol. Biz bunları zaten biliyoruz” diye sözlerini sürdürdü.

“Parti kapatılırsa Almanya daha da yaşanılmaz hâle gelir”

Almanya’nın doğusundaki Leipzig kentine 12 yıl önce öğrenci olarak gelen ve Saksonya-Anhalt sınırına yalnızca 20 kilometre ötede bulunan Leipzig’te yıllarca yaşayan Irmak Boztürk ise “AfD’nin zaferi tabii ki endişe verici fakat sürpriz olmadı” diyor. Kendi isteği üzerine ismini değiştirdiğimiz Boztürk, “Aşırı sağcıların yüksek oy alacağı, seçimlerden birinci parti olarak çıkacağı ortadaydı ama hükümetin halktan uzak politikaları da bu sonuca zemin hazırladı” diye konuşuyor.

Boztürk, aşırı sağın başarısının Almanya’nın ekonomik ihtiyaçlarını ise değiştiremeyeceğini vurguluyor:

“Hükümet değişince işçi ve genç nüfus ihtiyacı değişmeyecek. Özellikle Saksonya-Anhalt gibi yaşlı nüfusa sahip bir eyalette. Belki oturum izni almak, bürokrasi vesaire zorlaşacak, günlük hayatta daha fazla ırkçılık olayları yaşanacaktır. Fakat şimdilik bir iki nispeten küçük eyaletten bahsediyoruz. Almanya’nın genelinde yaşanacakları, Başbakan Friedrich Merz’in CDU’yu AfD’leştirme trendinde ısrar edip etmeyeceği belirleyecek.”

Sümer ise AfD ile mücadele konusunda dikkatli olunması gerektiğine dikkat çekti. “AfD sağ radikal bir parti ve artık Almanya’nın bir gerçeği” diyen Sümer, partiyi kapatma çabaları ve AfD karşıtı yürüyüşlerin partiyi güçlendirdiğini düşünüyor. Parti kapatıldığı takdirde yenisinin kurulacağını ve aşırı sağ unsurların yeraltı örgütlerine katılacağını kaydeden Sümer, bunun ardından “Almanya’nın göçmenler için daha da yaşanılmaz hâle geleceğine” inanıyor. Sümer, AfD seçmenleriyle konuşulması ve dertlerinin anlaşılması gerektiğini savunuyor.

Sümer, Almanya’daki ırkçılık sorununun ise AfD’den daha büyük olduğu görüşünde. “Almanya’da göçmenlerin yaşadıkları problemler AfD’den ibaret değildir” diyen Sümer, Almanya’daki ırkçılık tehlikesinin en büyük kanıtının AfD olduğunu savunuyor.

Saksonya-Anhalt eyaletinde ne kadar Türk yaşıyor?

Almanya’nın doğusunda bulunan Saksonya-Anhalt eyaletinde, ülkenin batısı, kuzeyi ve güneyinden daha az yabancı ve Türkiye kökenli yaşıyor.

Federal İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılı itibarıyla 2 milyon nüfuslu Saksonya-Anhalt eyaletinde yaklaşık 249 bin göçmen kökenli bulunuyor. Yüzde 12’lik bu göçmen oranı, örneğin Kuzey Ren-Vestfalya (yüzde 36) ve Bavyera

 (yüzde 32) eyaletleriyle karşılaştırıldığında son derece düşük kalıyor.

Resmi verilere göre 2025 yılı sonu itibarıyla eyalette yaşayan Türkiye kökenlilerin sayısı ise 6 bin 120 civarında.

Almanya genelinde yaşayan Türkiye kökenlilerin sayısının ise birçok kaynak tarafından 3 ila 4 milyon arasında olduğu kabul ediliyor.

Kaynak: DW Türkçe: https://amp.dw.com/tr/afd-korkusu-türk-esnaf-almanyayı-terk-etmeyi-düşünüyor/a-79179787