2025’in aralık ayı boyunca Türkiye’de uluslararası göçle ilişkili gerçekleşen değişimleri incelemek için; T.C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yayımlanan 31 Aralık 2025 tarihli göç istatistikleri 27 Kasım 2025 tarihli istatistiklerle karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Dolayısıyla veriler 34 günlük bir süreyi kapsamaktadır.  Yazının devamında istatistiklerde göze çarpan eğilimlere değinilecektir.

İkamet İzinleri

İkamet izinli yabancı uyrukluların sayısı aralık ayında yüzde %5,4 artarak 1 milyon 151 bin 969’a yükselmiştir. İkamet izniyle ülkemizde bulunan yabancılar arasında Türkmenistan (%14,7), Azerbaycan (%8) ve Suriye (%7) uyruklular ilk üç sırada yer almaktadır. Bu dönemde, Türkmenistan vatandaşlarına verilen ikamet izinleri yaklaşık %13, Azerbaycan vatandaşlarına verilen ikamet izinleri yaklaşık %4,5, Suriye uyruklu kişilere verilen ikamet izinleri ise yaklaşık %4 oranında artış göstermiştir.

Bu ay kısa dönem ikamet izinleri bakımından uyrukların sıralamasında Suriye, Irak ve Türkmenistan ilk üç sırada yer almaktadır. Öğrenci ikamet izinleri açısından ise Türkmenistan, İran ve Azerbaycan uyruklular öne çıkmaktadır. Aile ikamet izinlerinde ise Özbekistan, Rusya ve Türkmenistan vatandaşları ilk sıralarda bulunmaktadır.

Kısa dönem ikamet izinleri yüzde 4,6 oranında artarak 426 bin 926 olmuştur. Öğrenci ikamet izinleri yüzde 14,4 artarak 202 bin 434’e, aile ikamet izinleri ise yüzde 3 oranında artarak 168 bin 455’e ulaşmıştır. Diğer ikamet izni türlerinin toplam sayısı 336 bin 154 olarak kaydedilmiş olup bu rakam bir önceki aya göre yüzde 2,5 oranında bir artışa işaret etmektedir. Bu ay, ikamet izinli yabancı nüfus bakımından ilk sırada yer alan İstanbul’da yüzde 7,7 oranında artış, ikinci sıradaki Antalya’da yüzde 0,3 oranında düşüş, üçüncü sıradaki Ankara’da ise yüzde 4,9 oranında artış meydana gelmiştir.

Düzensiz Göç ve İnsan Ticareti

Aralık ayında mükerrerler dahil edildiğinde 17 bin 433, edilmediğinde 14 bin 140 düzensiz göçmen tespit edilmiştir. Tespit edilen düzensiz göçmenlerin içerisinde en fazla orana sahip ilk üç uyruk 44 bin 157 kişi ile Afganistan (%27,5), 22 bin 515 kişi ile Suriye (%14) ve 13 bin 683 kişi ile Özbekistan’dır (%8). İlk üç uyruğun da düzensiz göçmen sayıları önceki aya göre artmıştır. Ay içerisinde 1384 göçmen kaçakçılığı vakası kaydedilmiştir. Ayrıca Aralık ayında 24 kişinin de insan ticareti mağduru olduğu belirlenmiştir.

Geçici Koruma

Aralık ayında Türkiye’de geçici koruma altındaki Suriyelilerin sayısı yüzde 1 azalarak 2 milyon 347 bin 756 olmuştur. Söz konusu düşüş, en yoğun Suriyeli nüfusun bulunduğu ilk üç ilde de etkisini göstermiştir. Suriyelilerin nüfusu İstanbul’da yüzde 1,6 azalarak 410 bin 97, Gaziantep’te yüzde 0,9 azalarak 330 bin 402 ve Şanlıurfa’da yüzde 0,06 azalarak 197 bin 145 olmuştur. Bu ay geçici koruma statüsündeki 84 Suriyeli üçüncü ülkelere yerleştirilmiştir.  

Aralık ayı sonu itibariyle geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin 1 milyon 135 bin 265’inin (%48,4) cinsiyeti kadınken, 1 milyon 212 bin 491’i (%51,6) erkektir. Aylık değişim incelendiğinde, kadınların sayısında %0,9, erkeklerin sayısında ise %1,1 oranında düşüş tespit edilmiştir. Çocuk yaştaki 0-4 yaş grubundaki çocukların sayısı yüzde 1,7 oranla azalarak 318 bin 415’e düşmüştür. 18 yaşın altında olan Suriyelilerin sayısı yüzde 2,6 oranında düşerek 1 milyon 118 bin 119 olmuştur. 65 yaş ve üstü Suriyelilerin sayısı ise yüzde 0,9 oranında artarak 36 bin 688 olmuştur.

Sonuç

2025 yılı Aralık ayına ilişkin Türkiye’deki uluslararası göç hareketlerinin incelenmesi sonucunda, bazı eğilimlerde değişim, bazılarında ise süreklilik tespit edilmiştir. Değerlendirme, 34 günlük bir dönemi kapsayan veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir.

Aralık ayına ilişkin veriler, Türkiye’de yabancı nüfus hareketliliğinin farklı kategorilerde değişen eğilimler sergilediğini ortaya koymaktadır.  İkamet izinli nüfusta genel bir artış eğilimi ortaya çıkmış; kısa dönem, öğrenci, aile ve diğer ikamet izni türlerinin tamamında belirgin artışlar kaydedilmiştir. Bu artış, en fazla ikamet izinli yabancı nüfusa sahip olan İstanbul, Antalya ve Ankara illerine de yansımıştır.

Aralık ayında düzensiz göçle mücadele kapsamında tespit edilen kişi sayısında önceki aya kıyasla artış gözlemlenmiştir. Düzensiz göçmenler arasında Afganistan, Suriye ve Özbekistan uyruklular öne çıkarken, bu üç grubun tamamında bir önceki aya göre yükseliş kaydedilmiştir. Aynı dönemde göçmen kaçakçılığı faaliyetlerinin sürdüğü ve insan ticareti mağdurlarına yönelik tespitlerin devam ettiği görülmektedir.

Aralık ayında Türkiye’de geçici koruma altındaki Suriyelilerin toplam sayısında düşüş gözlemlenmiş; bu eğilim, Suriyeli nüfusun yoğunlaştığı başlıca illerde de paralel biçimde görülmüştür. Cinsiyet dağılımı bakımından hem kadın hem erkek nüfusta gerileme yaşanırken çocuk ve genç yaş gruplarındaki düşüş daha belirgin olmuştur. Buna karşılık 65 yaş üstü Suriyelilerin sayısında meydana gelen sınırlı artış dikkat çekmektedir. Aynı dönemde sınırlı sayıda yeniden yerleştirme gerçekleştirilmiş olması, mevcut yeniden yerleştirme mekanizmalarının koruma ihtiyacının büyüklüğüyle orantılı biçimde işletilmediğini ortaya koymaktadır. Bu tablo, uluslararası toplumun koruma ve dayanışma sorumluluğunu daha etkin ve paylaşımcı politikalarla güçlendirmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Genel bir değerlendirme yapıldığında Aralık ayı, Türkiye’de göç yönetiminin farklı boyutlarında eş zamanlı değişimlerin gözlemlendiği bir döneme işaret etmektedir. İkamet izinleri, düzensiz göç ve geçici koruma alanlarındaki gelişmeler göç olgusunun durağan değil; çok katmanlı ve dinamik bir yapı arz ettiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede söz konusu eğilimler, Türkiye’de göç süreçlerinin karşılıklı etkileşim içinde şekillenmeye devam ettiğini göstermektedir.