Göç Araştırmaları Vakfı (GAV) ve HASENE International iş birliğiyle düzenlenen “Suriye ve Suriyelilerin Geleceği” Çalıştayı, 24–25 Aralık 2025 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirildi. Çalıştay, Suriye’de yaşanan dönüşüm sürecini ele almak ve sahadan elde edilen deneyim ve gözlemlere dayalı politika önerileri geliştirmek amacıyla düzenlendi.
İki gün süren program kapsamında Türkiye ve Suriye’den sivil toplum temsilcileri, akademisyenler ve farklı alanlardan uzmanlar bir araya gelerek Suriye’nin
yeniden yapılanma süreci ile Suriyelilerin geleceğine ilişkin meseleleri ele aldı.
Detaylı çalıştay programına ulaşmak için tıklayınız.
Çalıştayın Amacı ve Yaklaşımı
Çalıştayın temel amacı, Suriye’de devam eden dönüşüm sürecini siyasi, ekonomik, hukuki ve toplumsal boyutlarıyla değerlendirmek ve sahadan elde edilen gözlem ve deneyimlere dayalı analizler ışığında politika önerileri geliştirmektir.
Bu çerçevede çalıştay, uzun yıllardır Suriye sahasında faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarının deneyimlerini akademik çalışmalar ve politika tartışmalarıyla bir araya getiren bir platform oluşturmayı hedeflemiştir. Katılımcılar arasında Türk ve Suriyeli bölgesel uzmanlar, akademisyenler, hukukçular, ekonomi uzmanları ve farklı alanlarda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri yer almıştır.
Çalıştay aynı zamanda sivil toplumun sahadaki birikiminin politika üretim süreçlerine aktarılmasını amaçlamaktadır. Uzun yıllardır Suriye’de insani yardım, kalkınma, eğitim, sağlık ve sosyal hizmet alanlarında faaliyet gösteren kuruluşların deneyimleri, yeniden yapılanma sürecine ilişkin tartışmalara önemli katkılar sunmuştur.
Çalıştayın Yöntemi
Çalıştay yarı yapılandırılmış arama konferansı (search conference) yöntemiyle yürütülmüştür. Bu yöntem kapsamında katılımcılar belirlenen temalar doğrultusunda çalışma gruplarına ayrılarak konu odaklı tartışmalar gerçekleştirmiştir.
Programın ilk gününde genel çerçeve sunumlarının ardından katılımcılar saha deneyimlerinin paylaşıldığı tematik masa çalışmalarına geçmiştir. İkinci gün ise masa çalışmalarında elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve ortak sonuçların ele alındığı genel oturumlarla program tamamlanmıştır.
Çalıştay boyunca saha çalışmalarından elde edilen nitel veriler, sivil toplum raporları ve katılımcıların deneyimleri tartışmalara temel oluşturmuştur. Program sonunda her çalışma masası elde ettiği bulguları paylaşmış ve geliştirilen politika önerileri ortak bir çerçevede birleştirilmiştir.
Tematik Tartışma Alanları
Çalıştay kapsamında tartışmalar beş ana tematik başlık etrafında yürütülmüştür:
- Güvenlik ve Siyasal İstikrar
- Ekonomik Yapı, Üretim ve Kalkınma
- Hukuki Yapı ve Kurumsal Yeniden İnşa
- Toplumsal Yapı, Eğitim ve Temel Hizmetler
- Türkiye’deki Suriyeliler ve Geri Dönüş Dinamikleri
Bu başlıklar çerçevesinde Suriye’de devlet otoritesinin yeniden tesisi, güvenlik sektörü reformu, ekonomik toparlanma ve kalkınma stratejileri, hukuk devleti inşası, eğitim ve sağlık altyapısının yeniden kurulması gibi konular ele alınmıştır. Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin durumu ve gönüllü geri dönüş süreçleri de çalıştayın önemli tartışma başlıkları arasında yer almıştır.
Çalıştayda Öne Çıkan Değerlendirmeler
Çalıştay tartışmalarında Suriye’nin yeniden yapılanma sürecinin yalnızca fiziki altyapının onarılmasıyla sınırlı olmadığı, güvenlik, ekonomi, hukuk ve toplumsal uyum alanlarında kapsamlı bir dönüşüm gerektirdiği vurgulanmıştır.
Katılımcılar tarafından öne çıkan başlıca ihtiyaç alanları şu şekilde ifade edilmiştir:
- Bütüncül bir güvenlik ve geçiş sürecinin planlanması
- Ekonomik üretim kapasitesinin yeniden canlandırılması
- Hukuki ve kurumsal reformların hayata geçirilmesi
- Eğitim, sağlık ve sosyal hizmet altyapısına yatırım yapılması
- Gönüllü ve sürdürülebilir geri dönüş mekanizmalarının oluşturulması
Bu başlıklar, Suriye’nin kalıcı barış ve sürdürülebilir kalkınma sürecine girebilmesi için öncelikli politika alanları olarak değerlendirilmiştir.
Çalıştayın Katkısı
“Suriye ve Suriyelilerin Geleceği” çalıştayı, sahada faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının deneyimlerini akademik analiz ve politika tartışmalarıyla bir araya getirerek Suriye’nin geleceğine ilişkin çok boyutlu bir değerlendirme zemini oluşturmuştur.
Çalıştay sonucunda ortaya çıkan değerlendirmelerin ve politika önerilerinin, Suriye’nin yeniden inşa sürecine ve Suriyelilerin gönüllü geri dönüşüne yönelik politika tartışmalarına katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Çalıştay Raporu
“Suriye ve Suriyelilerin Geleceği Çalıştayı Raporu”, çalıştayda yapılan değerlendirmeleri ve geliştirilen politika önerilerini içermektedir.
Rapor; güvenlik, ekonomi, hukuk, toplumsal hizmetler ve göç politikaları başta olmak üzere Suriye’nin yeniden yapılanma sürecine ilişkin kapsamlı bir perspektif sunmaktadır.
Çalıştay raporuna ulaşmak için tıklayınız.
