Göç Araştırmaları Vakfı tarafından düzenlenen “Değişen Öteki Algısı ve Uygulamadaki Dönüşümler I” başlıklı toplantı, 9 Eylül 2023 tarihinde Ankara’da gerçekleştirildi. Akademisyenler, araştırmacılar, gazeteciler, sivil toplum temsilcileri ve göçmen topluluk temsilcilerinin katıldığı toplantıda, Türkiye’de son yıllarda değişen göçmen algısı ve bu algının kamusal politikalar ile gündelik hayata yansımaları ele alındı.

Toplantıda özellikle 2023 genel seçimleri, ekonomik kriz ve 6 Şubat depremleri gibi kırılma noktalarının ardından Türkiye’de göçmenlere yönelik söylem ve uygulamalarda yaşanan dönüşüm değerlendirilmiş ve toplumdaki yabancı düşmanlığının nedenleri ile bu durumun göçmenlerin gündelik yaşamına etkileri üzerine katılımcıların deneyim ve gözlemleri paylaşılmıştır.

Detaylı toplantı programına ulaşmak için tıklayınız.

Toplantının Amacı
Toplantının amacı, Türkiye’de son yıllarda belirginleşen yabancı düşmanlığı olgusunu tarihsel ve güncel bağlamlarıyla değerlendirmek ve devlet politikaları ile toplumsal algı arasındaki ilişkiyi tartışmaktır.

Bu kapsamda toplantıda:

• Türkiye’de göçmenlere yönelik toplumsal algının değişimi
• Göç politikalarında son dönemde gözlenen uygulama farklılıkları
• Medya ve sosyal medyanın göçmen algısı üzerindeki etkisi
• Göçmenlerin gündelik hayatta karşılaştıkları sorunlar
• Yabancı düşmanlığı ve nefret söylemiyle mücadele yöntemleri

gibi başlıklar ele alınmıştır.

Toplantının Akışı
Türkiye’de yabancı düşmanlığının nedenleri, göç politikalarındaki değişimler ve göçmenlerin yaşadığı deneyimler hakkında katılımcılar görüşlerini paylaşmış ve çözüm önerileri değerlendirilmiştir.

Öne Çıkan Tespitler
Toplantı boyunca yapılan değerlendirmelerde aşağıdaki hususlar öne çıkmıştır:

• Türkiye’de göçmenlere yönelik olumsuz algının son yıllarda daha görünür ve yaygın hale geldiği ifade edilmiştir.
• Yabancı düşmanlığının özellikle Ortadoğu ve Afrika kökenli göçmenlere yöneldiği; diğer yabancı gruplara yönelik benzer bir tepkinin daha sınırlı olduğu dile getirilmiştir.
• Sosyal medyada yayılan yanlış bilgi ve dezenformasyonun göçmenlere yönelik algıyı önemli ölçüde etkilediği vurgulanmıştır.
• Ekonomik kriz, seçim süreçleri ve kriz dönemlerinin göçmenlerin “günah keçisi” haline getirilmesine zemin hazırlayabildiği ifade edilmiştir.
• Göçmenlere yönelik nefret söylemi ve ayrımcı uygulamaların yeterince cezalandırılmamasının bu söylemlerin yaygınlaşmasına katkı sağladığı dile getirilmiştir.
• Göçmenlerin kamuoyunda ve medyada kendi deneyimlerini ifade edebilecekleri alanların sınırlı olduğu belirtilmiştir.
• Eğitim sistemi ve toplumsal söylemlerin “öteki” algısını yeniden üretebildiği ifade edilmiştir.

Öneriler
Toplantıda yabancı düşmanlığıyla mücadele ve toplumsal uyumun güçlendirilmesine yönelik çeşitli öneriler de dile getirilmiştir. Bunlar arasında:

• Irkçı söylem ve nefret suçlarıyla mücadele için daha etkin hukuki mekanizmaların oluşturulması
• Eğitim sisteminde birlikte yaşama kültürünü güçlendiren yaklaşımların geliştirilmesi
• Göçmenlerin toplumsal hayata katılımını destekleyen uyum politikalarının güçlendirilmesi
• Göçmenlerin başarı hikâyelerinin görünür kılınması
• Göç konusunda kamu kurumları ile sivil toplum arasında daha güçlü iş birliği mekanizmalarının kurulması

gibi başlıklar yer almıştır.

Gelecek Adımlar
Toplantıda ayrıca, Türkiye’de göçmen algısındaki değişimi daha kapsamlı biçimde değerlendirmek ve politika önerilerini geliştirmek amacıyla ikinci bir toplantı düzenlenmesi kararlaştırılmıştır. Bu toplantının, politika yapıcıların ve uygulayıcıların da katılımıyla daha geniş bir tartışma zemini oluşturması hedeflenmektedir.