Almanya’da İlk Ezan

Almanya’da İlk Ezan: Düren Camisinin 34 Yıllık Ezan Geçmişi

Düren Camisinin 34 Yıllık Ezan Geçmişi

22 Nisan 2019, Pazartesi
- dudencamii

Düren’de tam 34 yıldır günde üç kere minareden ezan okunuyor. Bu yönüyle cami Almanya’daki ezan tartışmalarındaki ezberleri alt üst edecek nitelikte. Almanya’da ilk ezanı okuyan Düren Camisi’nin hikâyesi.

Almanya’nın batısında, en fazla Müslümanın yaşadığı Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde bir cami: Düren Fatih Camisi. 1900’lü yıllardan kalma eski bir metal fabrikası camiye ev sahipliği yapıyor. Yüksek tavanlı, zemini eski karolarla kaplı olan kocaman bir bina burası. Tarihi eser sayılan ana bina, 12 bin metrekarelik kocaman bir hizmet alanına sahip. Caminin kendisine ait gençlik lokali, otoparkı, endüstriyel mutfağı, eğlence lokali ve bakkalı var. Fakat 1974 yılından beri Düren’de cami olarak varlığını sürdüren bu mekanı özel kılan şey yalnızca bunlar değil. Düren Camisinin yüksek minaresinde tam 34 senedir her gün üç vakit ezan sesi de yankılanıyor. Şehir merkezine 500 metre mesafede yer alan caminin 1992 yılında inşa edilen minaresinden duyulan bu ezan, bugün şehrin birçok yerinden duyuluyor.

Diyanet İşleri Türk İslam Birliği’ne (DİTİB) bağlı olan Düren Fatih Camisi Almanya’da 1984 yılından beri dışarıya hoparlörle canlı ezan okuyan ilk cami. Cuma günleri yaklaşık 500 kişinin, bayramlarda ise neredeyse 2 bin kişinin bir araya geldiği bu büyük caminin ezan hikayesi, 1976-1988 yılları arasında cami başkanlığı yapan Ahmet Kurt’un Tercüman Gazetesinde “Viyana ezan sesiyle çınlayacak” başlıklı bir haber görmesi ile başlamış. 1979 tarihli haberde, Suudi Arabistan’ın finansmanlığında Viyana’da inşa edilecek camide cuma günleri sesli ezan okunacağı geçiyormuş. Bunun üzerine heyecanlanan ve Düren Camisi için harekete geçen Yönetim Kurulu ezanın dışarı okunabilmesi için hemen yerel makamlara mektup yazmış. Bir ay sonra Aachen Endüstri Gözetim Dairesinden (Alm. “Aachen Gewerbeaufsichtsamt”) gelen cevap ile caminin herhangi bir özel izin gerekmeksizin 1500 metreye kadar etkili olacak şekilde ezan okumasına müsaadesi olduğu bildirilmiş. Fakat bu izin gelmesine rağmen önce caminin bulunduğu bina ile ilgili resmî prosedürlerin tamamlanması beklenmiş. Dört sene sonra 1984 yılında, camiyle ilgili resmî prosedürler tamamlanır tamamlanmaz Ahmet Amca elektrikçinin yolunu tutmuş ve o zamanlar daha minaresi dahi olmayan camiye hoparlör sistemi kurdurmuş.

İlk ezanın sesi de hoparlörlerden dışarıya böylece taşmış. Düren’in akustik manzarası işte o gün tarihte bir ilke şahit olmuş.

Düren’in ezan hikâyesi bununla bitmiyor. Her gün, sabah ve yatsı ezanları hariç günde 3 vakit ezan okumaya başlayan caminin başı Kamu Düzeni Dairesi (Alm. “Ordnungsamt”) ile derde girmiş. Böylece 4 yıl sürecek olan bir mahkeme süreci de başlamış. Nihayet 1989 yılında günde 5 vakit ezan okuma izninin çıkması ile birlikte mahkeme Düren Fatih Camisi’nin lehine sonuçlanmış. Günde 5 vakit ezan okuma izni olan caminin yönetim kurulu mahkeme sonucunu istişare etmişler ve günde 5 yerine sadece 3 defa -öğle, ikindi, akşam olmak üzere- ezanın dışarıya okunmasında karar kılmışlar. Bugün de 40 sene önce alınmış bu karar hâlâ geçerli ve camide günde sadece 3 vakit ezan okunuyor.